Waarom is benzine in Nederland zo duur? De literprijs uitgekleed

Toen ik begon met het bijhouden van pompprijzen viel me één ding meteen op: de prijs aan de Nederlandse pomp beweegt veel minder met de olieprijs mee dan je zou denken. De olieprijs kan een week lang stuiteren en aan de pomp gebeurt er bijna niks. Dat komt doordat het grootste deel van wat jij betaalt helemaal geen brandstof is. Het is belasting.

Een liter van 2,33 euro, uitgekleed

Neem de gemiddelde Nederlandse E10-prijs die ik op dit moment meet, rond 2,33 euro. Grof opgedeeld zit dat zo in elkaar:

• Kale productprijs plus marge: ruwweg een euro. Dit is het stuk dat met de wereldwijde olieprijs meebeweegt.
• Accijns: zo'n 89 cent per liter. Een vast bedrag, los van wat olie kost.
• Btw, 21%: over het hele bedrag, inclusief de accijns. Je betaalt dus belasting over belasting.

Tel het op en je ziet waarom de pomp nauwelijks reageert op een dalende olieprijs: het belastingdeel staat als een blok beton vast, en dat is meer dan de helft van de prijs.

De duurste van Europa, op een paar landen na

Nederland zit met die accijns aan de top van Europa. Buurland Duitsland heft minder accijns op benzine, en dat zie ik elke dag terug in mijn eigen data. Op het moment van bijwerken staat het gat tussen het Nederlandse en Duitse E10-gemiddelde rond de 34 cent per liter. De Belgische maximumprijs ligt daar nog onder. Dat is geen toeval of marktwerking, dat is puur het verschil in belasting tussen drie landen die letterlijk aan elkaar grenzen.

Wat me opviel toen ik die reeks terugkeek: het gat is niet vast. De Duitse prijs is in de gemeten periode flink opgekropen, waardoor het verschil met Nederland juist kleiner werd dan het eerder was. Reden te meer om niet te leunen op de aanname dat over de grens altijd hetzelfde scheelt, maar gewoon op de dag zelf te kijken.

Wat je er wel en niet aan kunt doen

Aan de accijns ga jij niks veranderen, en ik op deze site al helemaal niet. Wat je wél in de hand hebt is het station dat je kiest. Binnen dezelfde stad zit er op hetzelfde moment makkelijk vijftien tot twintig cent per liter tussen de duurste en de goedkoopste pomp. En woon je dichtbij de grens, dan komt daar dat hele belastingverschil met Duitsland of België nog eens bovenop, mits de rit zichzelf terugverdient.

Dat laatste is de vraag waar het echt om draait: verdient die grensrit zich terug voor jouw auto? Dat is precies de som die de calculator hier voor je doet, inclusief de brandstof die de rit zelf kost. Vul je kenteken in en je weet het.