Wat ik leerde van 3 maanden brandstofprijzen volgen: 7 patronen die me opvielen

Geschreven door Dennis de Kruijf. Maker van Tankwijzer.app

Ik heb de afgelopen drie maanden elke vijftien minuten brandstofprijzen binnenhalen op Tankwijzer.app. Vanuit Duitse tankstations (via de officiële Markttransparenzstelle), Belgische maximumprijzen (via Statbel) en Nederlandse stationsprijzen. Dat levert een hoop data op: miljoenen prijspunten van ruim 8.000 stations. Toen ik begon met kijken wat er eigenlijk in die data zit, vielen een paar dingen op die ik hier wil delen. Niet omdat het revolutionair is, maar omdat ik het zelf interessant vond en omdat veel mensen vragen stellen die ik nu met meer zekerheid kan beantwoorden.

1. Duitse prijzen schommelen elke dag. En veel meer dan je denkt

Het eerste dat me opviel: een Duits tankstation kan op één dag zo'n 5 tot 12 cent per liter schommelen. De Shell aan de Vaalser Straße in Aachen start om 06:00 op een prijs van bijvoorbeeld €1,699 voor E10, stijgt rond het middaguur tot €1,759, en zakt vervolgens geleidelijk tot ergens rond €1,619 tegen 20:00. De volgende ochtend om 06:00 is de prijs weer terug bij die €1,70-range.

Dit patroon herhaalt zich doordeweeks op bijna elk Duits station. In Nederland zie je dat niet of nauwelijks. Onze prijzen wijzigen misschien twee of drie keer per dag, vaak alleen als de olieprijs serieus beweegt.

2. Het laagste Duitse punt zit vrijwel altijd tussen 18:00 en 20:00

Als je het per station over drie maanden bekijkt, is het "laagste moment" van de dag bij 80 procent van de Duitse stations ergens tussen 18:00 en 20:00. Rond 19:00 zie je de meeste prijzen op hun dagminimum staan. Tussen 06:00 en 10:00 staan diezelfde stations gemiddeld 7 tot 10 cent per liter hoger.

Voor Nederlanders die 's ochtends op weg naar werk of school tanken is dat een pijnlijk feitje: je betaalt structureel een tientje meer per volle tank dan wie op de terugweg tussen 18:00 en 19:00 tankt. Voor wie pendelt naar een Duits bedrijf is dit bijna een gratis besparing.

3. De variatie binnen één Duits stadje is extreem groot

In Aachen heb ik stations die structureel 8 cent onder het stadsgemiddelde zitten, en stations die structureel 5 cent erboven zitten. Gemiddeld verschil tussen goedkoopste en duurste station in Aachen op hetzelfde moment: 13 cent per liter. Voor Kleve, Emmerich, Gronau en Bad Bentheim zie ik vergelijkbare spreidingen.

De patroon daarachter is simpel: onbemande stations (HEM, Star, Jet) liggen meestal onderaan, merkenstations (Shell, Aral, Esso) middenin, en stations aan doorgaande wegen of bij tankstops aan de Autobahn bovenaan. Het scheelt niet veel moeite om het juiste type station te kiezen, 500 meter verder rijden levert al snel €5 op een volle tank.

4. De Belgische maximumprijs werkt als een plafond, niet als vloer

De Belgische maximumprijs wordt elke dinsdag en donderdag bijgesteld. In de data zie je dat vrijwel alle snelwegstations in België dat maximum ook daadwerkelijk rekenen. Maar dorpsstations buiten de snelweg zitten systematisch onder dat maximum: gemiddeld 1 tot 3 cent lager voor grote merken (Q8, TotalEnergies) en soms 4 tot 5 cent lager bij onbemande Belgische dorpsstations.

Dit betekent praktisch: als je via een Belgische snelweg rijdt en denkt "ah, ik tank hier wel", betaal je vrijwel het Nederlandse niveau. Bij een afrit nemen en een dorpsstation kiezen maak je het verschil.

5. Vrijdagavond en zondag zijn de duurste momenten in Duitsland

Waar je door de week dat voorspelbare ritme ziet, breekt dat op vrijdagavond een beetje af. Vanaf donderdag 18:00 kruipen de prijzen iets hoger, vrijdagavond blijven ze langer hoog, zaterdag zijn ze gemiddeld hoger dan op een gewone dinsdag. Zondag: vrijwel de hele dag boven het weekgemiddelde.

De Duitse tankstations weten dat veel Nederlanders in het weekend over de grens komen, en reageren op die vraag. Voor wie tijd heeft: tank doordeweeks, specifiek dinsdag of woensdagavond. Dat zijn de structureel goedkoopste momenten van de week.

6. Het prijsverschil NL-DE is kleiner in de zomer

In de meetperiode zag ik dat het gemiddelde prijsverschil tussen een Nederlandse Tinq en een vergelijkbare Duitse Jet in januari en februari rond de 22 tot 25 cent per liter lag. In maart zag ik dat verschil iets afnemen richting 18 tot 21 cent. Duitse prijzen blijven zich ongeveer in dezelfde range bewegen; Nederlandse prijzen dalen soms iets bij lagere olieprijzen.

Historisch bekend: in de zomermaanden (juli-augustus) neemt het verschil verder af. Dat komt doordat Duitse vraag dan stijgt (vakantiebestemmingen, transit) en de prijzen wat oplopen, terwijl Nederland minder sterk reageert. Voor Nederlandse grenspendelaars: het loont nog steeds, maar iets minder dan in de wintermaanden.

7. Nederlandse snelwegstations zijn stelselmatig 10 tot 15 cent duurder dan stations 1 km verderop

Dit is geen verrassing voor veelrijders, maar de getallen zijn consistenter dan ik dacht. Een BP of Shell langs de A2, A4 of A12 rekent gemiddeld 12 tot 14 cent per liter meer dan een Tinq of Firezone op 1 tot 2 kilometer afstand. Dat betekent bij een tankbeurt van 40 liter al snel €5 verschil. En die 2 kilometer extra rij je doorgaans toch al, want je moet daar terug op de snelweg.

Wie principieel weigert om bij een snelwegstation te tanken kan op jaarbasis gemakkelijk €100 tot €150 besparen, afhankelijk van hoeveel je rijdt. Dat telt.

Wat ik meeneem uit deze data

Een paar conclusies die ik voor mezelf heb getrokken, en die ik ook in de tool heb verwerkt:

• Het Duitse dagritme is zo voorspelbaar dat we nu op Tankwijzer aangeven wat het verwachte prijsvenster is voor vandaag. Dat helpt mensen te plannen.
• Voor Belgische stations tonen we expliciet of een station op of onder het maximum zit. Het maximum op zichzelf zegt weinig; de werkelijke prijs wel.
• Snelwegstations in de resultaten zetten we standaard onderaan de lijst, ook als ze dichterbij zijn. Omdat de spread te groot is om ze voor "gemak" bovenaan te presenteren.

Als je dit leest en denkt: wacht, dit is ook iets wat ik zou moeten weten als pendelaar of veelrijder. Dan begrijp je waarom ik deze tool heb gebouwd. De data is er; we gebruikten het alleen te weinig.

Vragen of opmerkingen over wat ik hier schrijf? Mail me op info@tankwijzer.app. Als je zelf patronen ziet die ik hier niet beschrijf, hoor ik het graag.

Dennis